Interpellaties

01 november 2007

Begroting - Opvangtekort mentaal gehandicapten - Stand van zaken

Ik ben Vlaams nationalist en volgens kamervoorzitter Herman De Croo van open VLD dan ook meteen maar mentaal gehandicapt. De beruchte uitspraak die De Croo deed in een interview zorgde voor het nodige protest, niet zozeer bij de Vlaams nationalisten, wij hebben immers een dik vel, maar vooral bij de ouders van kinderen met een mentale handicap. Ook bij de voorzitter van de vzw.Opvang Tekort Mark van Gestel is die uitspraak in het verkeerde keelgat geschoten. Na enkele dagen besefte De Croo blijkbaar welke flater hij begaan had en nodigde Mark Van Gestel uit voor een gesprek in zijn kantoor in de Wetstraat. De voorzitter van de vzw ging daar graag op in, niet zozeer voor de verontschuldiging waar hij op wachtte, maar nog meer om ook daar het opvangtekort voor mentaal gehandicapte jongeren nog eens aan te kaarten. Want ook al is dit een Vlaamse materie, de wachtlijst met maar liefst 8000 personen is zo’n schrijnend probleem dat dit op alle niveaus moet besproken worden en dat is dan ook meteen de reden waarom ik deze begroting weer in dit halfrond sta.

Enkelen onder jullie hebben wellicht de uitzending van Koppen gezien op donderdag 13 september jl. Die ging meer bepaald over Yannick, een jongen van 2O jaar, die verstandelijk het niveau van een kleuter van vijf haalt. Deze mentaal gehandicapte jongere heeft epilepsie,is autistisch en kan soms verschrikkelijk agressief worden. Dat was dan ook de reden waarom hij enkele maanden geleden ontslagen werd uit de instelling waar hij verbleef. Deze instelling was niet aangepast aan mensen zoals Yannick. Niet alle instellingen hebben immers zogenaamde ankerwoningen, zoals het Gielsbos, waar personen met ernstig probleemgedrag die niet met anderen kunnen samenleven, een eigen woning hebben binnenin het complex. Uiteraard gaat het hier maar om twaalf personen, de uitbouw van dergelijke wooneenheden is zoals te verwachten heel duur. De moeder van Yannick is zelf herstellende van borstkanker en kan de energie niet meer opbrengen om voor haar zoon te zorgen. Yannick staat maar liefst bij vijftien instellingen op de wachtlijst, een wachtlijst die er niet korter op wordt. Van de ongeveer 8000 mensen die momenteel op de wachtlijsten staan, zijn er meer dan 100 waarvan de vraag naar plaatsing uiterst dringend is. Toch wachten sommigen al vijf jaar op een oplossing.

Veel ouders van mentaal gehandicapte jongeren die op de wachtlijst staan , gaan er dan ook onderdoor.

Soms schrikt men even op als een alleenstaande bejaarde ouder het niet meer ziet zitten en zijn of haar kind doodt en daarna zelfmoord pleegt. Op veel begrip kunnen deze personen niet rekenen, voor de meeste mensen zijn de ellenlange wachtlijsten immers een” Ver van mijn bed” show.

In 2004 besliste de Vlaamse regering om 22,5 miljoen euro extra uit te trekken om de wachtlijsten in de gehandicapten- en zorgsector weg te werken. Dit is echter onvoldoende gebleken, Vlaams minister Vanackere doet er nu nog eens 10 miljoen bovenop. Verder zal de minister ook onderzoeken hoeveel mensen tevreden zouden zijn met een “proportionele oplossing” zoals een combinatie van thuisopvang en opvang in een zorginstelling. Dit zet de deur misschien open voor het creëren van meer dagcentra, ik haalde vorige begroting al aan dat daar ook een enorm tekort aan is, vooral in de Kempen en meer bepaald de Zuiderkempen. Bovendien zijn dagcentra veel goedkoper dan residentiële opvang, niet alleen voor de Vlaamse overheid, maar ook voor de betrokken personen zelf. De gehandicaptensector reageert gematigd positief op de extra investeringen. Er is twijfel of dit voldoende zal zijn om de wachtlijsten weg te werken.

Ik wil hier ook graag de woorden van Jo De Niel , directeur van het Gouverneur Kinsbergencentrum aanhalen in de Standaard van 12 september jongstleden, omdat die met zijn uitspraken de spijker op de kop slaat. Ik citeer: ”Bij ziekte kan je naar om het even welke dokter of ziekenhuis gaan. Wanneer je een handicap hebt, moet je hopen dat je binnenmag in de instelling die je voorkeur wegdraagt. Vlaanderen mist het solidariteitsprincipe in de zorg. In heel wat Europese landen is bijstand aan personen met een handicap aan de sociale zekerheid gekoppeld, die individuele rechten opent. Bij ons echter niet.” Einde citaat.

Meneer Wellens, ik haalde eerder al aan dat het probleem zo schrijnend is dat elk niveau zijn steentje moet bijdragen. In de vorige begroting kondigde u al de realisatie aan van een nieuwe instelling in de Antwerpse regio voor 60 mensen met een complexe handicap, een initiatief dat ook in het meerjarenplan werd opgenomen. Uiteraard heeft mijn fractie daar heel veel waardering voor.
Dit is ook een manier om een steentje bij te dragen. Toch wil ik u nog even herinneren aan uw antwoord van vorige begroting op mijn vraag of de provincie geen coördinerende rol kon spelen bij het creëren van nieuwe dagcentra.

U beloofde toen na te kijken of er ofwel via de dienst Welzijn, ofwel via de vzw. Gouverneur Kinsbergen een studie zou kunnen gemaakt worden over het tekort aan dagcentra in de Kempen. U haalde ook aan dat in het regionale overleg voor gehandicaptenzorg, dat onze provincie voorzit, er aan een uitbreiding van dagcentra werd gedacht in deze regio. Ik zou dan ook graag van u willen weten wat er concreet werd gedaan om ook daaraan een steentje bij te dragen.

Lut Cateau