Actueel nieuws

Openingstoespraak
14 oktober

Budetbespreking

Voorzitter,
Mevrouw de Gouverneur,
Dame en heren van de deputatie,
Collega's,
Het is de taak van ons, "de provincieraadsleden", om een budget te analyseren en constructieve voorstellen te doen tot bijsturing, om zodoende een bijdrage te leveren naar een beter beleid voor de burgers van onze provincie.

Dat is hetgeen wat de leden van mijn fractie in de komende budgetbesprekingen met 24 interpellaties ook zullen doen !

Een meerjarenplan is wat het is - het is bij decreet verplicht, doch ook zo weinig bindend. Een bijsturing van dit plan, zelfs een volledige andere wending is zeer eenvoudig uit te voeren. Dat is waar ik ook steeds voor vrees bij een budget. Als we zien hoeveel budgetwijzigingen we dit jaar al op de agenda hebben moeten behandelen, dan roept dat toch wel vragen op rond de accuraatheid van een budget. Het grote aantal budgetwijzigingen, die we bij elke raad behandelen, moeten dan ook dringend naar omlaag !

Zoals elk jaar, wil ik de personeelsleden van de administratie, bedanken bij het praktisch uitwerken van het meerjarenplan en het budget. Graag wil ik ze feliciteren. Het getuigt van een professionele instelling en betrokkenheid bij de dienst, dat ze dit titanenwerk weer voortreffelijk hebben gedaan. En, neen meneer Geuens, dat wil zeker niet zeggen dat wij, noch deze personeelsleden, akkoord gaan met de keuzes die u maakt in het budget. De personeelsleden bepalen niet de beleidskeuzes, en kunnen dus enkel uitvoeren wat hen opgedragen wordt door de deputatie.

Na de budgetvoorstelling aan de pers, die zoals de huidige gebruiken van het huis gepaard gaat met een diner voor het zonder twijfel 'objectief' schrijvende persgild, las ik als titel in sommige kranten 'Antwerpen investeert weer'… Ik heb even in mijn haren moeten krabben… Is dat het signaal aan de burgers van onze provincie dat het bestuur moet uitsturen in deze economisch moeilijke tijden ? Het geeft op zijn minst de perceptie, dat u het geld door deuren en vensters aan het buitenkiepen bent; dat de luxe weer niet op kan, en dat we zeker niet zuinig omspringen met het belastingsgeld van onze burgers. Trouwens, de belastingen gaan opnieuw omhoog ! U blijft het indexering noemen, maar vast staat dat onze burger opnieuw weer dieper in de geldbuidel zal moeten tasten.

Dhr. Geuens stelde bij de budgetvoorstelling dat we in 2007 met een budget 'going concern' zaten, in 2008 met een tandvleesbegroting en nu dus in 2009 met een begroting met beleidsruimte… Ik hoop dat u volgend jaar niet moet gaan stellen, dat het budget 2009, de begroting van 'de gebroken scherven' was… Met misschien nieuwe belastingsverhoging als gevolg, om de misstappen recht te zetten.

Investeren is dus het motto voor 2009. De vraag is investeren in wat ?

Om te beginnen hebben we de zware kost van de overname van de Turnhoutse cultuurtempel 'De Warande'. Dit cultuurcentrum zal de stad Turnhout maar al te graag afstoten, daar het een bodemloze put is. Er werden trouwens door de provincie in het verleden al heel wat financiële inspanningen gedaan naar het bijgebouw 'De Kuub'. Prestigieus is het alleszins, maar hoeveel gemeenten binnen onze provincie zouden ook niet graag hebben dat de provincie hun cultuurcentrum zou overnemen ? Trouwens wat is De Warande meer dan bv. De Werft - De Lucht bal of noem maar op. De deputatie besliste blijkbaar, om zomaar ineens te kiezen voor de overname van 'De Warande'. Op welke zitting van de provincieraad werd dit dossier besproken ? Ik zal het u zeggen: op géén enkele zitting… Welke belangen er nog meespelen in dit dossier zijn me op dit moment nog niet duidelijk… Wat ik wel weet is dat in deze raad een deputé in dit dossier 'solo slim' speelde, dat is trouwens een publiek geheim. Toen deze gedeputeerde in het voorjaar gesprekken had met verantwoordelijken van de Warande was er blijkbaar zelfs niemand van zijn eigen fractie echt op de hoogte van deze zaken. En profileringdrang van deze gedeputeerde kan je het gerust noemen. Ik zit al lang genoeg in de politiek om te weten dat profileringdrang daarom niet echt negatief hoeft te zijn en inherent is aan een beleidsvoerende politieker, doch door in dit dossier alleen te handelen is deze gedeputeerde een stap te ver gegaan. Profileringdrang hoeft echt niet negatief te zijn, daarom kan ik de stelling van de gouverneur in haar openingstoespraak wel onderschrijven nl.: 'There is nothing wrong with being ambitious, as long as it serves the people".

De gedeputeerde kan proberen te ontkennen dat hij te ver is gegaan, maar hoe komt het dat op het moment dat de pers ermee dreigde het ganse dossier te lekken, de gedeputeerde in de vakantiemaanden dan ineens een dringend overleg pleegde met de meerderheidsfracties om de steun te krijgen voor dit dossier ? Het Vlaams Belang moest dit weer vernemen via de pers, en nu dus met de voorziene gelden in de budgetten.

De miljoenen, die we nu in dit cultuurcentrum gaan stoppen, zijn enorm (minimum jaarlijkse kost 3 miljoen euro), en daarbij moeten we hardop durven stellen, dat de begroting van deze kost nog een zware onderschatting zal zijn, maar ja, dat zal u dan wel oplossen via een begrotingswijziging zeker… Ook gaat u zomaar het engagement aan om het hoofdgebouw te renoveren en u weet dat deze kost ook niet te onderschatten is…

Sommigen onder ons waren aanwezig op de afscheidsrede van de Turnhoutse burgemeester Hendrickx. Publiekelijk stelde hij op deze academische zitting dat hij als burgemeester, met de jaren, de problemen met drugs en hangjongeren in zijn stad steeds heeft zien toenemen, en tot zijn grote frustratie deze nooit heeft kunnen terugdringen. Het is strikt genomen misschien geen materie voor deze raad, maar zijn toch zaken die leven in deze provincie, ook de gouverneur heeft in haar tekst verwezen naar het feit dat deze provincie een voortrekkersrol moet gaan spelen inzake drugbestrijding. (Collega Dirk De Smedt zal hierop terugkomen bij de budgetbesprekingen) Daarom, collega's, durf ik erop rekenen dat de stad Turnhout met de vrijgekomen financiële mogelijkheden, dankzij de overname van het cultuurcentrum door de provincie, de nodige stappen zal nemen om aan dit prangend probleem, waar heel wat steden mee te maken hebben in onze provincie, iets doortastend te doen. Het sierde trouwens deze burgemeester dat hij zo een probleem openlijk durft toegeven. Door de overname van de Warande weten we, tot onze grote tevredenheid, één ding zeker Mr. De gedeputeerde van cultuur: Er zal nooit een perverse tentoonstelling Boon in de Warande van Turnhout komen. Hierin heb je dan toch mijn sympathie, geen kinderpornografische foto's in de Turnhoutse cultuurtempel. Mijn collega Jan Huijbrechts zal in de budgetbesprekingen zeker nog dieper ingaan op dit dossier.

Een andere investering is het 'zwembadsyndroom'… De eigen 'huis-tuintje-keuken' mentaliteit waar heel wat gemeenten tegenwoordig aan leiden. Iedereen wil zijn eigen cultuurcentrum, zijn eigen zwembad, en ga zo maar door. Vaak uitzichtloze financiële risico's, maar als het niet meer gaat zal de grote zus : de provincie, dit probleem wel oplossen. Zo gaat de grote zus ook zorgen voor het nieuwe zwembad Nekker. We gaan de toelage optrekken met 100.000€ in de meerjarenplanning tot 2010. Reden: de nood aan een degelijk zwembad in de regio Mechelen. Ja; is dat de taak van de provincie - hier komt opnieuw de vraag boven, dat we dringend nood hebben aan een degelijk kerntakendebat - wat als de gemeentes die zelf de investering hebben gedaan voor een degelijke zwembadstructuur; morgen komen aankloppen met financiële moeilijkheden, en wat gaan we hen antwoorden indien we de verantwoordelijkheid opnemen, om te zorgen voor een degelijke infrastructuur in Mechelen ?

Van de Nekker naar het Zilvermeer, opnieuw investeringen… De camping moet verder uitgebouwd worden, en begint steeds minder en minder laagdrempelig te worden, door de steeds stijgende jaarvergoedingen. Je ziet dit ook op de camping aan het grote aantal woonwagens die er nu te koop staan. Doch, mijn analyse wil geenszins duiden dat de provinciale recreatieparken geen sterke troef van onze provincie zouden zijn. Mijn opbouwende kritiek in deze is dat we desnoods de toegangsprijzen voor de recreatieparken nog laagdrempeliger moeten houden, en ook bijkomende investeringen moeten leveren naar een grotere beveiliging, opdat de modale gezinnen met een gerust gemoed kunnen genieten van dit provinciaal aanbod.

Zo hebben we ook de kosten rond de renovatie van het Antwerpse provinciehuis, die naargelang de gekozen optie, wel eens zwaarder zouden kunnen uitvallen dan de meerjarenplanning voorziet. Ook hier durf ik oproepen voor de nodige voorzichtigheid. De regering zal de boel hier niet redden zoals ze bij Fortis, Dexia en andere banken proberen te doen. Laat in godsnaam de burger niet de dupe worden van mogelijke investeringsdrang die u niet kan dragen ! De bankcrisis hangt bij onze burgers als een 'zwaard van Damocles' boven het hoofd, en de inflatie geeft mogelijk nog verder gevolgen naar werkloosheid en mogelijke faillissementen. Daarom nogmaals de oproep om een zekere voorzichtigheid aangaande overdreven investeringen in te bouwen.

Inzake communicatie beginnen de kosten werkelijk de pan uit te swingen. Het grote budget dat we besteden aan de uitzendingen op RTV geeft zeker niet het door de deputatie verhoopte effect, namelijk de betere bekendheid van de provincie. Bovendien zou ik wel eens de kijkdichtheidscijfers van ons donderdagavondprogramma willen horen, als de doorsnee Kempenaar - Mechelaar het programma niet kent, denk ik dat we ons niet teveel illusies moeten maken. Ook de campagne, op maat geschreven van Gazet van Antwerpen, is erg duur met een weinig meetbaar effect. Het blaadje van de deputatie, dat inderdaad wat weg heeft van een fabeltjeskrant, zoals collega Jan Huijbrechts recent stelde, zit zelfs op de schreef of dit politiek wel kan met een budget van de provincie. Collega Jan Claessen zal hier bij de budgetbesprekingen verder op ingaan.

Onbegrijpelijk in dit budget is dat we te zeer afwachten en de gelden wel collecteren van mensen met een Omnio statuut. We moeten die zaken toch kunnen opvragen via de kruispuntbank en deze mensen dan ook interactief benaderen. Het gaat bij schatting om 7,5 % van de bevolking, dus ongeveer 120000 gezinnen uit onze provincie die onterecht de provinciebelastingen betalen. Slechts 9000 reageerden met de aanvraag tot vrijstelling. Bovendien calculeren we die onterechte inkomsten nog in bij de begroting, waardoor we eigenlijk geen accurate begroting kunnen opstellen. Ik hoop dat deze mensen hun onterecht betaalde belastingen nog kunnen terugvorderen. Maar ik moet er geen tekening bij maken dat dit een serieuze ontsporing van het budget zou betekenen… Collega Liliane Marien zal hier bij de budgetbesprekingen nog verder op ingaan.

Zo zijn er ook een heel aantal zaken waar we vanuit de oppositie en in deze raad te weinig zicht op hebben. Graag zouden we in de toekomst dan ook zien dat de projecten met Europese steun, op zijn minst allemaal zouden besproken worden in de commissies, en de belangrijkste hiervan op de raad zouden komen. Ook de talrijke mandatarissen vanuit de meerderheid die in de raden van bestuur van intercommunales zetelen, zouden halfjaarlijks hiervan een verslag op een centrale commissie, of de raad moeten uitbrengen. Dit is bij decreet verplicht, en doet men reeds in de provincie West- Vlaanderen.

Eigenlijk heeft de provincie dringend nood aan een degelijk kerntakendebat. Dit stellen we reeds meerdere jaren. Zo'n kerntakendebat heeft deze provincie nooit willen voeren. Onze visie blijft dan ook dat het een oubollige structuur is, die samen met België gedoemd is om te verdwijnen. Dhr. Geuens stelde vorig jaar dat het ons, als Vlaams-nationalisten in de genen zit, maar dat neemt niet weg dat we zo een kerntakendebat, over de taak en de toekomst van de provincie graag willen aangaan. Maar sta met toch toe te stellen dat ik niet geloof in genetische manipulatie.

Zolang het provinciaal bestuursniveau bestaat moeten we voor een aantal problemen, die niet rechtstreeks tot onze bevoegdheid behoren, meer druk durven zetten op de hogere overheid. Zo blijven er een aantal prangende problemen in onze provincie, waar nog in de verste verte geen zicht is op een doorbraak. Zo is het dichtslibben van onze wegen zoals E 313, A 12 en de ontsluiting van de Antwerpse haven een enorm mobiliteitsprobleem, waar nog steeds geen echte vooruitzichten zijn op een doorbraak. Ik roep dan ook op om meer druk te zetten en het middel van de moties aan een hogere overheid, vanuit de raad wel te gebruiken. Ik verwijs hierbij naar de motie van mevr. Michielsen van de VLD, waar heel de provincieraad de hogere overheid heeft aangesproken en die de unanieme steun kreeg van alle fracties. Die druk is ook nodig wanneer ik vorige week volgende titel nog las in Gazet van Antwerpen: "Helft van wegenwerken niet uitgevoerd". In de provincie Antwerpen halen we de slechtste score, daar zou maar de helft van de voorziene budgetten aan wegenwerken zijn opgebruikt. Namelijk slechts 22 van de 46 projecten. Ook heeft men geen idee waar het geld gebleven is voor de niet gerealiseerde projecten. We moeten dan ook mee druk zetten voor een dringend onderzoek naar de werking van de AWV (Agentschap Wegen en Verkeer). Heel wat zwarte kruispunten en gevaarlijke verkeerssituaties worden op die manier niet aangepakt, terwijl de budgetten ervoor voorzien zijn. Onbegrijpelijk !

Om terug te komen op de investeringen van onze provincie: een aantal investering zijn ook zeer begrijpelijk en getuigen zelfs van goede beleidskeuzes. Zo hebben we de vooropgestelde investeringen in de ongelukkige benoeming G-sport (gehandicaptensport), waarvoor we de subsidies verdubbelden, heel wat gemeentes volgden ons daarin en verdubbelden ook hun subsidiëring van initiatieven rond de G-sport, waardoor we kunnen spreken van een verviervoudiging. Doch tot op heden is de respons, of althans de cijfers die ik heb gezien, nog niet opmerkelijk, en moeten we misschien zoeken naar een meer actieve benadering van deze doelgroepen. Zo zijn wij ook bijzonder tevreden met het bijkomende budget van 4 miljoen euro voor de aanleg van een betere fietsinfrastructuur. Ook de middelen rond waterbeleid zijn voor bepaalde locaties en probleemsituaties een goede keuze. Te weinig budget gaat dan weer in onze ogen naar de gehandicaptenzorg. Helemaal eigen aan de sector gaat men opnieuw plannen uittekenen in 2008. Deze sector wordt dan ook teveel geteisterd door de vaagheid van het uittekenen van plannen en studies, maar heeft meer actie nodig om de dringende noden op te vangen. Er zijn immers nog teveel wachtlijsten en noden in te vullen naar deze sector. Collega Guy Eggermont zal hier bij de budgetbesprekingen op terugkomen.

We kunnen nog een heel aantal zaken van positieve investeringen opnoemen en we zullen dit vanuit de oppositie op de commissies en plenaire zittingen ruiterlijk toegeven.

Tot slot wil ik een zinspeling maken op de droomvoorstelling van onze gouverneur, die bij haar openingsrede het dynamisme van Martin Luther King gebruikte:

"I Have a dream"… Ik heb een droom.

Ik heb een droom, dat de burgers van onze provincie morgen kunnen ontwaken in een samenleving waarin ze zich veilig kunnen voelen. Dat kinderen veilig zijn voor elke vorm van geweld en dat ouderen 's avonds niet moeten vrezen om overvallen te worden wanneer ze de straat willen opgaan.

Ik heb een droom, dat de vreemdeling uit mijn straat, die zich wil aanpassen aan onze wetten, samen met mij, de mantelzorg wil waarnemen van onze overbuurvrouw.

Ik heb een droom, dat de vreemdeling die zich manifest niet wil aanpassen aan onze wetten en normen, en zich dus hier niet thuis voelt, op een humane manier zal begeleid worden naar zijn thuisland. Enkel door die gedurfde maatregelen gaat de aangepaste vreemdeling zich echt Vlaming durven voelen.

Ik heb een droom, dat een op een dag onze Waalse vrienden, hun Vlaamse buurland bezoeken, en samen met ons een grensoverschrijvend project komen bespreken.

Ik heb een droom, dat de gehandicapten uit onze provincie hun toekomst nergens nog moeten beknot zien, omdat het bestuur van de provincie hun alle mogelijkheden geeft.

Ik heb een droom, dat de provinciale overheid buiten het geven van kennis, er zo snel mogelijk zal voor zorgen dat het nemen van innoverende en milieuvriendelijke maatregelen aan zijn woning, betaalbaar zal worden voor iedere burger.

Ik heb een droom, dat beginnende zelfstandigen de provincie Antwerpen opzoeken, omdat ze daar in de moeilijke startjaren de beste ondersteuning krijgen van de provinciale overheid, waardoor onze provincie ook gekend zal worden voor meer dan voldoende werkgelegenheid.

Ik heb een droom, dat voor onze burgers er voldoende ingrijpende veranderingen zijn gebeurd aan de mobiliteit, opdat de persoon uit Mechelen zijn Antwerpse vriend binnen een aanvaardbare tijdspanne kan bereiken.

Ik heb nog vele dromen, die ik u niet, binnen een beperkte spreektijd, kan meegeven.

Deze droom is ook de droom van de grootste partij in deze provincieraad.

Zonder twijfel zijn er nog andere collega's die deze droom met ons delen.

Ik durf hopen dat de titel van het lied van Marco Borsato 'De meeste dromen zijn bedrog' in deze geen gelijk haalt.

Daarom zal iedereen van mijn fractie verder blijven vechten voor deze droom !

Raf Liedts, Fractievoorzitter Vlaams Belang